
Erken ilkbaharda ilk kontrolü, havanın 14–15 °C'yi geçtiği güneşli ve rüzgârsız bir öğle saatinde, kısa tutarak yapın. Önce yem stokuna, sonra ana arının yumurtlayıp yumurtlamadığına ve yavru düzenine bakın. Tabanı temizleyin, ölü arıları alın, nemli ve küflü çerçeveleri ayırın. Zayıf koloniyi daraltın ya da birleştirin, arılığa temiz su koyun.
İlk kontrol ne zaman ve nasıl yapılır?
Kış salkımı dağılıp arılar düzenli uçmaya başlayınca ilk kontrol zamanı gelir. Havanın 14–15 °C'yi geçtiği, güneşli ve rüzgârsız bir günün öğle saatlerini seçin. Kovanı uzun süre açık tutmayın; yavru üşür.
Kapağı açmadan önce uçuş tahtasına bakın. Bacaklarında polen taşıyan arılar, içeride yavru bakıldığını ve büyük ihtimalle ananın çalıştığını gösterir. Girişte yığılmış ölü arılar, lekeli uçuş tahtası ya da hiç trafik olmaması ise daha dikkatli bakmanız gerektiğini söyler.
Önce yem stoku
İlkbaharda koloniyi en çok açlık öldürür. Koloni yavru büyütmeye başlayınca yem tüketimi hızla artar; kıştan bal artmış görünen kovan birkaç haftada aç kalabilir. Ballı çerçevelerin durumuna bakın. Yem azsa beslemeye başlayın; şurup mu kek mi kararı ve oranlar için aribesleme.com.tr'deki ilkbahar beslemesi yazısına bakabilirsiniz.
Ana arı ve yavru kontrolü
Ana arıyı görmek şart değil; taze yumurta, yani hücre dibinde dik duran tek yumurta ananın birkaç gün içinde orada olduğunu gösterir. Kapalı yavru düzenli ve sık olmalı, aralarda çok boş göz kalmamalı.
İşçi gözlerinde kambur kapaklı erkek arı yavrusu, bir hücrede birden fazla yumurta ya da hiç yumurta olmaması ananın kaybolduğuna ya da yumurtlayan işçi arıya işaret eder. Böyle bir koloniyi güçlü bir koloniyle birleştirmek ya da yeni ana vermek gerekir.
Kovan temizliği
Tabandaki ölü arıları ve kış boyunca biriken artığı temizleyin; mümkünse tabanı temiz bir tabanla değiştirip eskisini yıkayın. Küflenmiş, nem çekmiş ve iyice kararmış petekleri ayırın; eski petekleri her yıl birkaç çerçeve olmak üzere kademeli olarak yenileyin.
BeeHive+ kullanıyorsanız dolu kovanda çerçeve aralarına ve tabana 4–6 kez sıkılır; doğrudan arının üstüne tutulmaz.
Zayıf koloniler: daraltma ve birleştirme
Koloninin kapladığı çerçeve sayısına göre kovanı bölme tahtasıyla daraltın; küçük bir koloni geniş kovanda yavrusunu ısıtamaz. İki üç çerçeveyi zor kaplayan, anası zayıf ya da anasız kolonileri güçlü bir koloniyle birleştirmek, iki zayıf koloniyi ayrı ayrı kaybetmekten iyidir. Birleştirmede iki gövde arasına delikli gazete kâğıdı koymak, arıların birbirine yavaş yavaş alışmasını sağlar.
Varroa ve hastalık kontrolü
İlkbahar, Varroa yükünü ölçmek için iyi bir zamandır; yük yüksekse yaz ortasına kalmadan önlem alın. Yavru çerçevelerinde çökük ve delikli kapaklar, kireçlenmiş larvalar ya da kovana yayılmış ishal lekeleri görürseniz hastalıktan şüphelenin. Belirtiler ve mücadele için kovanbakimi.com.tr'deki Varroa, Nosema ve yavru çürüklüğü sayfalarına bakın.
Su
Yavru büyütmeye başlayan koloninin su ihtiyacı artar. Arılığa, arıların boğulmaması için içine tahta parçası ya da çakıl koyduğunuz sığ bir suluk kurun ve her gün kontrol edin. BeePRO+ kullanıyorsanız etiket dozu bu suluk içindir: litreye 2 damla.
Oğul hazırlığına dikkat
Koloni güçlendikçe yer darlığı oğul isteğini artırır. Arılar çerçevelerin çoğunu kapladığında genişletin; çerçevelerin alt kenarında ana memelerine bakın. Ana memesi görürseniz koloniyi bölmek ya da yer açmak gibi önlemleri geciktirmeyin.
Ne zaman veteriner hekime ya da il müdürlüğüne başvurmalı?
Kovan önünde toplu ölüm, kötü kokulu ve çökük yavru kapakları, kibrit çöpüne yapışan uzamış larva kalıntıları, kovana yayılmış ishal lekeleri ya da çok sayıda kanadı buruşuk arı görürseniz bir veteriner hekime ve il ya da ilçe tarım müdürlüğüne haber verin.
İlkbaharda BeePRO+ ve BeeHive+
BeePRO+ arının sindirimini ve bağırsak florasını destekleyen probiyotikli bir yem katkısıdır. Bu bir ilaç değil, yem katkı maddesidir; tedavi amaçlı kullanılamaz. Etiket dozu: arılık suluğuna 1 litre suya 2 damla; ürün eklenen su 3 gün kullanılır, sonra aynı oranda yeniden hazırlanır. BeeHive+ ise kovan içine, etiketteki kullanım talimatına göre püskürtülen probiyotikli bir kovan solüsyonudur.
İlgili sayfalar
- İlkbaharda arıya şurup mu kek mi? (aribesleme.com.tr)
- Kovan bakımı ve arıcılık takvimi (kovanbakimi.com.tr)
- Varroa mücadelesi (kovanbakimi.com.tr)
- Arıcılık nasıl yapılır?
- BeePRO+ etiket dozu ve kullanım
Sık sorulanlar
İlkbaharda kovan ne zaman açılır?
Arılar düzenli uçmaya başladıktan sonra, havanın 14–15 °C'yi geçtiği güneşli ve rüzgârsız bir günün öğle saatlerinde. İlk kontrolü kısa tutun; yavru üşümesin.
İlkbaharda arıya şurup mu kek mi verilir?
Koloninin yem stokuna, gücüne ve havaya göre karar verilir. Ayrıntılı karşılaştırma ve oranlar için aribesleme.com.tr'deki ilkbahar beslemesi yazısına bakabilirsiniz.
Zayıf koloni nasıl güçlendirilir?
Kovanı koloninin kapladığı çerçeve sayısına göre daraltın, yem stokunu güvenceye alın, gerekirse güçlü bir koloniden kapalı yavrulu çerçeve verin. Anası zayıf ya da anasız koloniyi birleştirmek daha doğru olabilir.
İlkbaharda kovan temizliği nasıl yapılır?
Tabandaki ölü arıları ve artığı temizleyin, küflü ve nem çekmiş petekleri ayırın, eski petekleri kademeli yenileyin. BeeHive+ kullanıyorsanız dolu kovanda çerçeve aralarına ve tabana 4–6 kez sıkılır.
Kaynaklar
- Brodschneider R, Crailsheim K (2010). Nutrition and health in honey bees. Apidologie 41:278–294. doi:10.1051/apido/2010012
- Döke MA, Frazier M, Grozinger CM (2015). Overwintering honey bees: biology and management. Current Opinion in Insect Science 10:185–193. doi:10.1016/j.cois.2015.05.014


